Mój kolega użył ostatnio słowa „nożyczki” jako zdrobnienie słowa „nóż”. Zastanawia mnie, czy jest to jakiś odosobniony przypadek, czy może zasłyszany i czy w ogóle można by uznać to za poprawne.

Wyrazy nóż i nożyczki odwołują się do dwóch różnych desygnatów. Pierwszy bowiem oznacza zgodnie z definicją zamieszczoną w „Wielkim słowniku języka polskiego” pod red. Piotra Żmigrodzkiego ‚ostre narzędzie zaopatrzone w trzonek, służące do cięcia lub krojenia czegoś’, drugi zaś to ‚narzędzie do cięcia złożone z dwóch złączonych pośrodku ostrzy z otworami na palce po drugiej stronie’. Zdrobnienie od słowa nóż to po prostu nożyk i tylko taką formę należy uznać w tym znaczeniu za poprawną. Posługiwanie się wyrazem nożyczki na określenie małego noża wprowadzałoby odbiorców w błąd, ponieważ wskazuje na inny element rzeczywistości.

Katarzyna Burska